محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1556
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
منصب جليل به مقرّرات استقرار و استقلال مقرون فرموديم . تا دريافت اين عارفه را سردفتر دفتر مفاخر كامل داشته ، در تحصيل رسوم خدمتگارى جدّى جديد افزايد ، و در ملزومات خدمت مزبور اقدامى سزاوار كمال كاردانى نمايد . مقرّر آنكه صدور انجمن وزارت ، و امناى دستگاه دولت ، معتمدان ديوان درايت ، و مستوفيان ايوان امانت ، شرح فرمان مبارك را در دفاتر خلود مرقوم و ملزومات منصب مزبور را به عاليجاه مشار اليه مخصوص و موكول دارند و انحراف از حكم قضا مثال اقدس جايز ندانسته در عهده شناسند . تحريرا فى شهر ربيع الاول 1238 هم در اين سال ميرزا موسى خان برادر ميرزا ابو القاسم قايم مقام به وزارت حضرت مستطاب نايب السلطنه برقرار گرديد - هم در اين اوان دو هزار نفر از تراكمه تكّه ساكن مرو به سالارى مراد سردار به حوالى ارض اقدس آمده به نهب و چپاول پرداختند و چند نفر از اهالى آن نواحى را اسير ساختند . نواب حسنعلى ميرزاى شجاع السلطنه با هفتصد نفر سوار در چهار فرسخى مشهد مقدس به آن جماعت رسيده آنها را مقهور نمودند ، تركمانان اسرا و اموال را گذاشتند و گريختند - هم در اين ايّام ميرزا عبد الوهاب معتمد الدوله صيد محمد خان جلاير حاكم كلات را به حضور اعليحضرت خاقان كشورستان فتحعلى شاه آورد ، و شيخ موسى نجفى از علماى اعلام به دربار همايون آمده واسطه و شفيع والى بغداد شد كه ولايات متصرّفى به او واگذار شود - هم در اين سال نواب حسينعلى ميرزا از فارس و نواب حسنعلى ميرزا از خراسان به دار الخلافه آمدند و حسنعلى ميرزا از ولايت خراسان معزول شد و نواب شاهزاده محمّد ولى ميرزا حكومت يزد يافت - هم در اين سال سلطان محمود خان سلطان عثمانى محمّد امين رؤف پاشا سرعسكر ارزنة الروم را وكيل كرد كه قرار صلح با دولت عليّه گذارد . لهذا ميرزا محمّد على آشتيانى مستوفى از جانب حضرت مستطاب نايب السلطنه به ارزنة الروم رفت و كار مصالحه به توسّط ميرزا ابو القاسم قايم مقام و نجيب افندى ايلچى عثمانى به انجام رسيد و شهرزور متعلّق به كارگذاران حضرت مستطاب نايب السلطنه گرديده